Wykorzystywanie samochodu służbowego do celów prywatnych – jak to rozliczyć? cz. I

Ryczałtowe rozliczenie przychodów z tytułu wykorzystania przez pracownika samochodu służbowego do celów prywatnych.

Od 1 stycznia 2015 roku  obowiązują nowe zasady dotyczące rozliczania przychodów związanych z używaniem samochodów służbowych. W teorii, miały one na celu, wprowadzenie rozwiązań, które pozwoliłyby uniknąć wątpliwości, co do sposobu ustalania przychodu z tytułu użytkowania samochodu służbowego w celach prywatnych. Czy rzeczywiście obecne regulacje uprościły ten proces?

Zgodnie z art. 12 ust. 2a ustawy z dnia 26 lipca 1991 r o podatku dochodowym od osób fizycznych, wartość pieniężna nieodpłatnego świadczenia przysługującego pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych ustala się w wysokości:

  1. 250 zł miesięcznie – dla samochodów o pojemności silnika do 1600 cm3;
  2. 400 zł miesięcznie – dla samochodów o pojemności silnika powyżej 1600 cm3.

Natomiast zgodnie z art. 12 ust. 2b, w przypadku wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych przez część miesiąca wartość świadczenia ustala się za każdy dzień wykorzystywania samochodu do celów prywatnych w wysokości 1/30 kwot określonych w ust. 2a.

Co więcej art. 12 ust. 2c stanowi, że jeżeli świadczenie przysługujące pracownikowi z tytułu wykorzystywania samochodu służbowego do celów prywatnych jest częściowo odpłatne, to przychodem pracownika jest różnica pomiędzy wartością określoną w ust. 2a albo ust. 2b i odpłatnością ponoszoną przez pracownika.

Za rozliczanie takiego przychodu powstałego z tytułu użytkowania samochodu służbowego na cele prywatne odpowiedzialny jest pracodawca, jako płatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, który będzie zobowiązany do ustalenia przychodu po stronie pracownika z tytułu nieodpłatnych świadczeń oraz do pobrania zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Wynika to wprost z treści art. 31 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Największe wątpliwości firm budzi to, czy w kwocie ryczałtu określonej w art. 12  ustawy pdof zawarte są koszty paliwa. Organy w tej kwestii są zgodne i jednomyślnie twierdzą, że koszty paliwa w ryczałcie się nie zawierają. Przykładem tego może być chociażby Interpretacji Dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 13 czerwca 2016 r., w której stwierdzono:

„Nie można się jednakże zgodzić z opinią Wnioskodawcy, że koszty paliwa zużytego przez pracownika w ramach nieodpłatnego użytkowania samochodu służbowego do celów prywatnych stanowi wartość nieodpłatnego świadczenia o której mowa w art. 12 ust. 2a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych czyli zawiera się w kwocie ryczałtu określonej tym przepisem.

Należy wskazać, że ryczałtowo określona wartość przedmiotowego nieodpłatnego świadczenia nie obejmuje kosztów zakupu paliwa, lecz obejmuje wyłącznie koszty pracodawcy wynikające z udostępnienia pracownikowi samochodu służbowego do celów prywatnych, a w związku z tym również koszty ubezpieczenia, bieżące naprawy, przeglądy, wymianę części eksploatacyjnych np. wymiana opon, do których poniesienia Wnioskodawca jest zobowiązany niezależnie od tego czy pracownik będzie wykorzystywał samochód służbowy do celów prywatnych czy też nie. Używanie tak udostępnionego samochodu wiąże się jednak z dodatkowymi kosztami, podobnie jak w sytuacji gdy samochód jest np. wypożyczany. Te koszty to koszty zużytego paliwa, opłat parkingowych czy opłat za przejazdy autostradą.

Należy jeszcze raz podkreślić, że ustawodawca w art. 12 ust. 2a ustawy wskazał wyraźnie, że chodzi o świadczenia związane z wykorzystaniem samochodu służbowego (czy z oddaniem do używania – bezpłatnie – dla celów prywatnych), a nie wszelkie pochodne koszty związane z używaniem.”

Odmienne zdanie, które jest korzystne dla podatników, mają w tej kwestii sądy administracyjne, które stoją na stanowisku, że opłata ryczałtowa zawiera wszystkie koszty związane z użytkowaniem pojazdy, w tym koszty paliwa.

W wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 11 maja 2016 r. sygn. I SA/Po 1766/15, stwierdzono, że:

Świadczeniem pracodawcy nie jest więc samo udostępnienie samochodu, lecz zapewnienie możliwości prawidłowego używania, a zatem także ponoszenie wszystkich niezbędnych wydatków umożliwiających takie używanie. Nie ma żadnego uzasadnienia, aby jeden rodzaj tych wydatków, jakim są wydatki na paliwo, uznać za stanowiące odrębne świadczenia. Nie jest bowiem możliwe wykorzystywanie samochodu bez zakupu paliwa i na takie rozumienie przepisu wskazuje także przyjęta przez ustawodawcę konstrukcja określania wysokości ryczałtu, który został powiązany z pojemnością silnika samochodu. Pojemność silnika samochodu to parametr warunkujący – w pierwszej kolejności – zużycie paliwa; jego wpływ na wysokość innych kosztów eksploatacyjnych jest znikomy.”

Podobne stanowisko zostało wyrażone również w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 6 maja 2016 r., sygn. I SA/Op 68/1 oraz wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 listopada 2015 r., sygn. I SA/Wr 1595/15.

Wszystkie orzeczenia są niestety jeszcze nieprawomocne.  Potrzeba więc czasu na rozstrzygnięcie sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wysoce prawdopodobne jest jednak, że przychyli się on do argumentacji wojewódzkich sądów administracyjnych.

CDN.

Zapraszamy na „Wykorzystywanie samochodu służbowego do celów prywatnych – jak to rozliczyć? cz. II” – już niebawem na blogu.

Autor: Michał Skibicki.