Due diligence – badamy przedsiębiorstwo

Celem każdego właściciela przedsiębiorstwa jest takie zarządzanie majątkiem firmy, aby w sposób najbardziej efektywny maksymalizować osiągany dochód. Jest to jednak skomplikowane zadanie, bowiem wiąże się ono niejednokrotnie z podejmowaniem trudnych decyzji o charakterze długoterminowym i strategicznym, które skutkują zmianami w przedsiębiorstwie. Jednocześnie nie dokonanie tych zmian może narazić firmę na zbyteczne koszty oraz zablokować bądź utrudnić dalszy rozwój firmy.

Odpowiedzią na powyższy problem jest badanie finansowe due diligence, które w sensie dosłownym oznacza przeprowadzenia badania z należytą starannością. Rozwijając szerzej to pojęcie można wskazać, że oznacza ono obiektywną analizę stanu przedsiębiorstwa, której celem jest określenie słabych oraz silnych stron, a także wskazanie co w obrębie przedsiębiorstwa wymaga zmiany, aby mogło ono wykorzystać swój potencjał.

Wskazać należy, że badanie due diligence spółki jest procedurą wysoce zindywidualizowaną, której przebieg należy dostosować każdorazowo do charakterystyki przedsiębiorstwa, z uwzględnieniem jego otoczenia zarówno w skali mikro jak i makro. Analiza ta znajduje swoje zastosowania przy szeregu różnych transakcji gospodarczych, począwszy od ogólnej analizy stanu przedsiębiorstwa aż do identyfikacji korzyści oraz ryzyk związanych z transakcjami kapitałowymi czy oceny skutków przy reorganizacji przedsiębiorstwa.

Zakres takiego badania, determinowany jest przez potrzeby zlecającego, tj. przez cel, który zamawiający chce osiągnąć. Cel ten natomiast definiowany jest przez rodzaj transakcji, który ma nastąpić po badaniu. Badanie prawne due diligance ma zatem służyć określeniu potencjalnych zagrożeń, które mogą towarzyszyć określonej transakcji, a także ocenić jej przyszłe ewentualne korzyści. Wyniki badania due diligance, pozwalają zleceniodawcy w sposób bardziej obiektywny podjąć decyzje, które dla przedsiębiorstwa będą miały charakter długofalowy i strategiczny.

Badanie due diligance, jest wielopłaszczyznowym procesem, który można rozpatrywać w wielu kategoriach. Głównym jednak obszarem badania pozostaje sfera prawna(badanie prawne due diligence), finansowa(badanie prawne due diligence) oraz podatkowa.

Prawne due diligence bazuje zasadniczo na dokumentach. Jego głównym celem jest ustalenie stanu prawnego składników majątku, zdiagnozowanie legalności i warunków prowadzenia danej działalności ze względu na regulacje obowiązujące w danej branży, ocena ważności oraz konsekwencji prawnych zawartych przez przedsiębiorstwo umów, ocena zagadnień pracowniczych czy wreszcie identyfikacja i ocena roszczeń zgłaszanych przez podmioty zewnętrzne.

Z kolei badanie finansowe due diligance ma zasadniczo ustalić sytuację ekonomiczną i majątkową przedsiębiorstwa. W tym przypadku następuje badanie dokumentów księgowych, w szczególności sprawozdań finansowych. Badanie finansowe due diligence pozwala wykryć ewentualne nieprawidłowości w finansach spółki, co stanowi celną informację dla właścicieli przedsiębiorstwa.

Natomiast due diligance podatkowe, sprowadza się przede wszystkim do weryfikacji prawidłowości rozliczeń podatkowych przedsiębiorstwa w zakresie podatku dochodowego, podatku od towarów i usług, akcyzy, ale także z zakresu ubezpieczeń społecznych czy opłat lokalnych takich jak podatek od nieruchomości. Bardzo istotnym atutem tego badania jest również fakt, że analiza ta pozwala na wyodrębnienie oraz wskazanie potencjalnych obszarów, w których spółka może zrestrukturyzować swoje zobowiązania podatkowe. Pozwala ona także ograniczyć ryzyko braku identyfikacji obowiązku podatkowego i w konsekwencji nie uiszczenia podatku w należnej wysokości bądź braku złożenia stosownej deklaracji podatkowej, co wiąże się z dotkliwymi sankcjami ze strony organów podatkowych.

Badanie due diligence, ze względu na bardzo szczegółową analizę przedsiębiorstwa, może powodować zaniepokojenie właścicieli chcących chronić swoje wrażliwe informacje, stanowiące dla nich tajemnicę przedsiębiorstwa, które mogą okazać się niezwykle cenne dla konkurencji w przypadku ich ujawnienia. Dlatego w omawianym procesie istotną kwestią jest zaufanie do podmiotu dokonującego badania due duligence. Strony przystępując do współpracy powinny jasno określić warunki i zakres badania, a także zawrzeć odpowiednie klauzule bądź umowy o zachowaniu poufności (tzw. NDA). Żadna jednak klauzula nie zastąpi zaufanego i sprawdzonego partnera (firmy doradczej), dlatego też decydując się na proces due diligence, powinno skorzystać się z pomocy podmiotów, cieszących się nienaganną opinią, których fachowość i rzetelność nie budzi żadnych wątpliwości.

Jeśli interesuje cię cena badania due diligence zapraszamy do kontaktu.

Autor: A. Karbowy